Toe Nebukadnésar Jerusalem verower het, is jong Judese gevangenes na Babilon geneem. Die koning het sy amptenaar Áspenas beveel om begaafde jong manne te kies wat drie jaar lank in die taal en kennis van Babilon onderrig kon word. Daarna sou hulle in die koning se diens staan.
Daniël en sy vriende Hanánja, Mísael en Asárja is gekies. Maar hulle het dadelik ’n gewetensbeswaar ondervind. Die koning se kos en wyn was nie vir hulle aanvaarbaar nie. Daniël het hom voorgeneem om hom nie daarmee te verontreinig nie. Hy het beleefd gevra dat hulle eerder plantvoedsel en water ontvang.

Die amptenaar was bang. As die jong manne swakker as die ander lyk, kon die koning hom daarvoor verantwoordelik hou. Daniël het ’n eenvoudige proef voorgestel: gee hulle tien dae lank groente en water, en vergelyk dan hulle voorkoms met dié van die ander jong manne.
Die proef is toegestaan. Ná tien dae het die vier vriende beter en gesonder gelyk as dié wat van die koning se kos geëet het. Hulle kon voortgaan met hulle eenvoudige voeding. God het aan hulle kennis en verstand gegee, en aan Daniël ook insig in gesigte en drome.
Aan die einde van die opleiding het die koning hulle ondersoek. In sake wat wysheid en insig vereis het, het hy hulle tien maal beter gevind as die geleerdes van sy ryk. Daniël het God tot diep in die volgende wêreldryk getrou gedien. Sy verhaal wys dat ons geloof ook ons daaglikse keuses raak. Hoe kan ons God met ons liggaam en ons gewoontes eer?
Vul die ontbrekende woorde in nadat jy elke Bybelteks gelees het.
1. Watter voedsel het God oorspronklik vir die mens gegee?
Génesis 1:29 Kyk, Ek gee aan julle al die plante wat saad gee … en al die bome waar boomvrugte aan is, wat saad dra. Dit sal julle voedsel wees.
LET WEL: God se oorspronklike voorsiening was plantvoedsel. Vrugte, sade, neute en graan herinner ons aan die eenvoudige oorvloed wat Hy vir die mens bedoel het.
2. Watter verdere voedsel word ná die sondeval genoem?
Génesis 3:18 en jy sal die plante van die veld eet.
LET WEL: Die mens sou voortaan deur moeite van die grond leef. Die Bybelse beskrywing beklemtoon dat God selfs in ’n wêreld wat deur sonde beskadig is, steeds vir die mens voorsien.
3. Gee God om vir ons liggaamlike welstand?
Matthéüs 4:23 en elke siekte en elke kwaal onder die volk genees.
3 Johannes 2 Geliefde, ek wens dat dit met jou in alles goed mag gaan en dat jy gesond is, soos dit met jou siel goed gaan.
LET WEL: Jesus het nie mense se liggaamlike nood geïgnoreer nie. Hy het siekes genees en lydendes met deernis behandel. Ons hele menswees is vir Hom kosbaar. Daarom behoort sorg vir die liggaam en sorg vir die geestelike lewe nie van mekaar losgemaak te word nie.
4. Hoe het God vir Israel by die uittog gesorg?
Psalm 105:37 Toe het Hy hulle laat uitgaan met silwer en goud, en onder sy stamme was daar niemand wat struikel nie.
LET WEL: Psalm 105:37 getuig van God se bewaring toe Hy Israel uit Egipte uitgelei het. Hy het sy volk nie aan hulleself oorgelaat nie. Sy sorg en onderrig het hulle hele lewe omvat. Ons kan ook vandag sy wysheid vertrou.
5. Waarom behoort ons ons liggaam met respek te behandel?
1 Korinthiërs 6:19–20 Of weet julle nie dat julle liggaam ’n tempel is van die Heilige Gees wat in julle is …? … Verheerlik God dan in julle liggaam …
Romeine 12:1 dat julle jul liggame stel as ’n lewende, heilige en aan God welgevallige offer …
LET WEL: Christus het ons met sy eie lewe gekoop. Ons liggaam is daarom nie iets waarmee ons kan maak net wat ons wil nie. Om daarvoor te sorg, is ’n dankbare antwoord op sy liefde en help ons om Hom en ander beter te dien. Dit verdien nie verlossing nie; dit eer die Verlosser aan wie ons reeds behoort (1 Korinthiërs 6:19–20).
6. Watter beginsel behoort selfs ons eet- en drinkgewoontes te rig?
1 Korinthiërs 10:31 Of julle dan eet of drink of enigiets doen, doen alles tot verheerliking van God.
LET WEL: Die vraag is nie net of ’n gewoonte aangenaam of algemeen is nie. Kan ek God daarmee eer? Help dit my om helder te dink, getrou te leef en ander te dien? Die geloof raak ook die gewone keuses van elke dag.
7. Watter waarskuwing gee die Bybel oor bedwelmende drank?
Spreuke 20:1 Die wyn is ’n spotter, en sterk drank ’n lawaaimaker; en elkeen wat daardeur bedwelmd raak, is nie wys nie.
LET WEL: Die Skrif waarsku teen die misleiding en skade van bedwelmende drank (Spreuke 23:29–35). Die beginsel van nugterheid en selfbeheersing lei ons om alkoholiese drank te vermy. Bybelse verwysings na die vrug van die wingerdstok moet in hulle verband gelees word; Jesaja 65:8 praat byvoorbeeld van mos wat nog in die tros is. Ons hoef nie bedwelming te soek om God se gawes te geniet nie.
8. Hoe ernstig is dit om God se tempel te skend?
1 Korinthiërs 3:17 As iemand die tempel van God skend, sal God hom skend …
Exodus 20:13 Jy mag nie doodslaan nie.
LET WEL: God se oproep om die liggaam te eer, vra dat ons gewoontes vermy wat dit willens en wetens skaad. Dit gee ons nie die reg om ’n siek mens se geloof of karakter te veroordeel nie. Jesus het gewys dat siekte nie eenvoudig as bewys van iemand se eie sonde beskou mag word nie (Johannes 9:1–3). Sorg en medelye hoort by gehoorsaamheid.
9. Watter twee kenmerke het die landdiere wat geëet mag word?
Levítikus 11:3 Alles wat onder die diere gesplitste kloue het, en wel heeltemal gesplitste kloue, en herkou …
LET WEL: Albei kenmerke word vereis. ’n Bees of skaap het gesplitste kloue en herkou. ’n Vark het wel gesplitste kloue, maar herkou nie en word daarom onrein genoem (Levítikus 11:7). God se onderskeid, nie bloot menslike voorkeur nie, bepaal hier wat as voedsel dien.
10. Watter kenmerke moet waterdiere hê om geëet te word?
Levítikus 11:9 alles wat vinne en skubbe het in die water, in die seë en in die riviere …
LET WEL: Die vereistes is vinne én skubbe. Waterdiere wat nie aan albei voldoen nie, word nie as voedsel toegelaat nie. Dit sluit onder meer skulpvis, garnale, oesters en palings uit. Die onderskeid word eenvoudig gestel sodat ons dit kan toepas.
11. Watter voorbeelde van onrein voëls word genoem?
Levítikus 11:15–16 elke kraai volgens sy soorte; en die volstruis en die naguil en die seemeeu en die kleinvalk volgens sy soorte …
LET WEL: Levítikus 11:13–19 gee die lys. Roofvoëls en aasvreters kom daarin voor. Voëls soos hoenders en kwartels word as voedsel gebruik. Lees die Bybelse lys self, eerder as om net op ’n algemene reël oor ’n voël se voorkoms staat te maak.
12. Was die onderskeid tussen rein en onrein diere eers aan Moses bekend?
Génesis 7:2 Van al die rein diere moet jy vir jou telkens sewe neem … maar van die diere wat nie rein is nie, twee …
LET WEL: Nee. God het Noag reeds vóór die sondvloed tussen rein en onrein diere laat onderskei. Dit was lank voor Sinai en die latere heiligdomsdiens. Die onderskeid kan dus nie bloot as ’n nuwe seremoniële instelling uit Moses se tyd afgemaak word nie.
13. Hoe verbind Jesaja hierdie saak met God se oordeel?
Jesaja 66:15, 17 Want kyk, die HERE sal kom in vuur … wat varkvleis eet en verfoeisels en muise, sal almal saam tot niet raak, spreek die HERE.
LET WEL: Die gedeelte beskryf mense wat hulle met afgodiese gebruike heilig terwyl hulle God se wil verwerp. Dit waarsku ons om nie godsdienstige aansprake te gebruik as verskoning om sy duidelike woord te ignoreer nie. Die antwoord op nuwe lig is geloof en gehoorsaamheid, nie ’n poging om ons eie weg heilig te verklaar nie.
14. Watter grondbeginsel pas by ’n lewe van geloof?
1 Korinthiërs 9:25 En elkeen wat aan ’n wedstryd deelneem, onthou hom in alles.
LET WEL: Matigheid beteken selfbeheersing: om skadelike dinge te vermy en goeie dinge verstandig te gebruik. Selfs iets goeds kan verkeerd gebruik word wanneer dit ons lewe oorheers. Christus bevry ons om Hom te dien, eerder as om deur ons begeertes beheer te word.
15. Watter verdere praktiese beginsels gee die Skrif?
LET WEL: Die Skrif gee voorskrifte oor afsondering by bepaalde siektes (Levítikus 13:46), die wegdoen van menslike afval (Deuteronómium 23:12–13), die was van liggaam en klere (Levítikus 17:15–16), seksuele reinheid (Levítikus 18; Kolossense 3:5–6) en die verbod op die eet van bloed en bepaalde vet (Levítikus 3:17; 7:22–24). Dit waarsku ook teen haat en bitterheid (Levítikus 19:17–18; Hebreërs 12:14–15), ooreet (Spreuke 23:2) en die verwaarlosing van rus (Markus 6:31). Werk, ’n dankbare gesindheid en ’n goeie voorbeeld vir ons kinders hoort by ’n verantwoordelike lewe (Exodus 20:9; Spreuke 17:22; Deuteronómium 12:25). Hierdie beginsels vervang nie gepaste mediese sorg nie; hulle leer ons om God se gawe van die lewe met wysheid te hanteer.
16. Hoe sal die lewe in God se herstelde wêreld verskil?
Jesaja 65:25 Hulle sal geen kwaad doen of verderf aanrig op my hele heilige berg, sê die HERE.
Openbaring 21:4 en daar sal geen dood meer wees nie …
LET WEL: God herstel wat die sonde verwoes het. In die nuwe aarde sal daar nie meer dood, lyding of die vernietiging van lewe wees nie. Die vrede van die skepping sal herstel word. Ons hoop is nie net ’n langer lewe in hierdie gebroke wêreld nie, maar ’n nuwe lewe by Hom.
17. Waar kry ons die krag om ons gewoontes te verander?
Eségiël 11:18–20 en al sy verfoeisels en al sy gruwels daaruit verwyder. En Ek sal hulle een hart gee, en ’n nuwe gees in julle binneste gee … sodat hulle in my insettinge kan wandel …
LET WEL: Christus kan ons begeertes en gewoontes verander. Bring jou stryd na Hom, aanvaar die hulp wat jy nodig het en doen getrou wat jy reeds verstaan. Verandering vra soms volharding. ’n Moeilike gewoonte of siekte beteken nie dat God jou verwerp het nie. Sy genade help ons om in afhanklikheid van Hom te leef.
Jou antwoord
Wil jy God met jou hele lewe, ook jou liggaam en gewoontes, eer en sy hulp aanvaar om te verander waar dit nodig is?
Aanvulling
Petrus se visioen
In Handelinge 10:9–28 sien Petrus ’n groot laken met verskillende diere. Hy hoor die bevel om te slag en te eet, maar antwoord dat hy nog nooit iets onheiligs of onreins geëet het nie. Die visioen word drie maal herhaal. Intussen kom die manne wat Cornelius gestuur het, by die huis aan.
Petrus verduidelik self die les wanneer hy die heidene ontmoet: God het hom gewys dat hy geen mens onheilig of onrein mag noem nie (Handelinge 10:28). Hy erken dat God nie ’n aannemer van die persoon is nie (vers 34). Die evangelie is nie net vir Jode nie. Cornelius en sy huisgesin moet dit ook hoor.
Die visioen moet dus saam met die gebeure en Petrus se eie verklaring gelees word. Die punt is dat God mense uit alle volke aanneem. Dit gee ons nie ’n rede om God se onderskeid tussen rein en onrein voedsel eenvoudig te ignoreer nie.
Maak gebed enige voedsel geskik?
In 1 Timótheüs 4:1–5 waarsku Paulus teen leringe wat die huwelik verbied en mense beveel om voedsel te vermy wat God geskep het om met danksegging ontvang te word. Hy sê dat dit deur die Woord van God en die gebed geheilig word.
Die Woord en die gebed hoort saam. Danksegging verander nie iets wat God verbied het in gehoorsaamheid nie. Ons ontvang met dankbaarheid wat Hy as voedsel gegee het. Die woord “voedsel” is nie beperk tot vleis nie; Paulus se argument gaan oor God se goeie gawes en die verwerping van mensgemaakte verbodsbepalings.
Lees daarom die gedeelte saam met die res van die Skrif, onder meer Génesis 1:29; 3:18 en Levítikus 11. Ware dankbaarheid erken die Gewer se wysheid. Ons vra nie dat ’n gebed ons eie wil heilig verklaar nie, maar dat God ons leer om sy wil met blydskap te doen.
Antwoorde
Die invulwoorde volg dieselfde volgorde as in die studie.
Studie 20 van 24 Bybelteks: 1953 (Ou Vertaling)
Bron: Amazing Facts, Ten Times Wiser. Skrif: Afrikaans 1933/1953 (Ou Vertaling).